Strona główna / Baza wiedzy / Ile to kosztuje i kto płaci
Dodatek pielęgnacyjny a DPS, ZOL i prywatny dom opieki: kiedy zostaje, a kiedy przepada
Dodatek pielęgnacyjny (366,68 zł w 2026 r.) zostaje przy seniorze w DPS i w prywatnym domu opieki, ale w ZOL i ZPO przepada. Co zgłosić do ZUS, jak dodatek wpływa na opłatę za DPS i czym różni się od zasiłku pielęgnacyjnego.
Czym jest dodatek pielęgnacyjny
To dopłata ZUS do emerytury albo renty: 366,68 zł miesięcznie od 1 marca 2026 r. (wcześniej 348,22 zł). Przysługuje:
- z urzędu każdemu emerytowi i renciście po 75. urodzinach;
- wcześniej osobie, którą lekarz orzecznik ZUS uznał za całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji.
Dodatek nie zależy od dochodu i jest zwolniony z podatku. Sprawdź na decyzji waloryzacyjnej albo w PUE/eZUS, czy jest doliczany.
DPS: dodatek zostaje, ale podnosi opłatę
Ustawa o emeryturach i rentach (art. 75 ust. 4) odbiera dodatek tylko w ZOL i ZPO. W DPS jest dalej wypłacany.
Opłatę za DPS liczy się od wszystkich dochodów mieszkańca, także od dodatku: mieszkaniec płaci 70% dochodu. Z dodatku oddaje więc ok. 257 zł, a ok. 110 zł zostaje mu do dyspozycji.
Przykład: emerytura z dodatkiem to 2 400 zł na rękę. Mieszkaniec płaci 1 680 zł, a 720 zł zostaje mu na własne wydatki. Resztę kosztu utrzymania w DPS dopłaca rodzina (tylko powyżej progów dochodowych) albo gmina.
Prywatny dom opieki: dodatek zostaje w całości
W prywatnym domu opieki dodatek jest wypłacany normalnie, razem z emeryturą, i możesz przeznaczyć go na opłatę. Ile z emerytury idzie na dom, decyduje umowa, nie przepisy.
Inaczej jest ze świadczeniem wspierającym: przy pobycie w placówce całodobowej ZUS zwykle go odmawia. Policz budżet bez niego.
ZOL i ZPO: dodatek przepada
Za miesiące pobytu w ZOL albo ZPO dodatek nie przysługuje, chyba że senior był poza placówką dłużej niż 2 tygodnie w danym miesiącu. Dlatego opłatę za ZOL liczy się od emerytury bez dodatku.
- Zgłoś przyjęcie do ZOL albo ZPO do ZUS (pisemnie albo przez PUE/eZUS). Jeśli tego nie zrobisz, ZUS później zażąda zwrotu dodatku jako nienależnie pobranego.
- Po wypisie do domu albo przeprowadzce do DPS też powiadom ZUS, żeby wypłata wróciła.
Dodatek, zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie wspierające
- Zasiłek pielęgnacyjny z gminy (215,84 zł): nie dostaniesz go razem z dodatkiem z ZUS, przysługuje jedno z dwóch.
- Świadczenie wspierające (792–4 353 zł): można je pobierać razem z dodatkiem, ale nie w DPS, ZOL ani w placówce całodobowej.
- Świadczenie pielęgnacyjne: to pieniądze dla opiekuna, od 2024 r. tylko przy opiece nad dzieckiem.
Co zrobić dziś
- Sprawdź na decyzji ZUS, czy rodzic ma dodatek. Po 75. urodzinach powinien pojawić się sam; jeśli go nie ma, zadzwoń do ZUS: 22 560 16 00.
- Przed przyjęciem do ZOL zapisz datę i zgłoś pobyt do ZUS.
- Przed decyzją o DPS policz opłatę w kalkulatorze, wpisując emeryturę razem z dodatkiem.
Najczęstsze pytania
Czy dodatek pielęgnacyjny przysługuje w DPS?
Tak. Ustawa odbiera go tylko w ZOL i ZPO. W DPS dodatek jest wypłacany, ale wlicza się do dochodu, od którego liczy się opłatę (70%).
Czy w ZOL trzeba oddać dodatek pielęgnacyjny?
Za miesiące pobytu w ZOL dodatek nie przysługuje, chyba że senior był poza zakładem dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu. Jeśli ZUS wypłacał go dalej, bo pobytu nie zgłoszono, zażąda zwrotu.
Czy można mieć dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny?
Nie. Osoba z dodatkiem z ZUS nie dostanie zasiłku pielęgnacyjnego z gminy.
Czy prywatny dom opieki może przejąć dodatek pielęgnacyjny?
Nie z mocy prawa. Dodatek trafia na konto seniora razem z emeryturą, a to, ile z niego idzie na opłatę, ustala umowa z domem.
Porozmawiaj z kimś, kto zna te placówki
Bezpłatna rozmowa z doradcą Nestora: powiemy, która forma opieki ma sens w tej sytuacji, ile realnie kosztuje i od czego zacząć. Codziennie 8:00–20:00.
Znalazłaś/eś błąd albo coś się zmieniło?
Ten tekst porządkuje to, co warto wiedzieć, ale nie zastępuje rozmowy z lekarzem, pracownikiem MOPS/GOPS ani prawnikiem. Kwoty i zasady zmieniają się co roku, przed decyzją sprawdź aktualne w ZUS, NFZ albo w gminie.