Strona główna / Baza wiedzy / ZOL, ZPO i miejsca na NFZ

Ile kosztuje ZOL na NFZ: do 70% emerytury, resztę płaci NFZ

Za pobyt w ZOL pacjent płaci tylko za wyżywienie i zakwaterowanie, maksymalnie 70% swojej emerytury lub renty. Pokazujemy wzór, przykład wyliczenia, co jest w cenie i za co nie musisz dopłacać.

Wzór na opłatę

Przepis mówi tak: opłata za pobyt w ZOL wynosi 250% najniższej emerytury, ale nie może przekroczyć 70% miesięcznego dochodu pacjenta. Liczy się niższa z tych dwóch kwot.

Najniższa emerytura od marca 2026 r. to 1 978,49 zł brutto (zmienia się co roku 1 marca). 250% z tego to 4 946 zł. Prawie żaden emeryt nie ma dochodu, którego 70% przekraczałoby tę kwotę, więc w praktyce rodzic płaci 70% tego, co dostaje.

Przykład: emerytura 2800 zł

Mama dostaje 2800 zł netto emerytury. Opłata za ZOL: 70% × 2800 = 1960 zł miesięcznie. Zostaje jej 840 zł na własne potrzeby.

Dodatek pielęgnacyjny (366,68 zł w 2026 r.) w czasie pobytu w ZOL nie przysługuje, dlatego zakład liczy 70% od samej emerytury. Pobyt zgłoś do ZUS.

Zakład wyliczy opłatę na podstawie decyzji ZUS lub KRUS. Weź jej kopię ze sobą. Jeśli rodzic ma także rentę z zagranicy albo dochód z najmu, powiedz o tym administracji, od tego zależy podstawa.

Co jest w cenie, a za co nie dopłacasz

W ramach pobytu na NFZ zakład zapewnia:

  • całodobową opiekę pielęgniarską i nadzór lekarza,
  • leki i wyroby medyczne zlecone w zakładzie (w tym pieluchomajtki, opatrunki, materac przeciwodleżynowy),
  • rehabilitację przyłóżkową i ogólnousprawniającą,
  • konsultacje specjalistyczne, badania diagnostyczne,
  • terapię zajęciową, wsparcie psychologa,
  • wyżywienie dostosowane do stanu zdrowia, także przez sondę.

Czerwone flagi: prośba o osobną opłatę za pieluchomajtki, „opłata za leki”, „opłata rezerwacyjna za miejsce”, cennik za rehabilitację. Na NFZ tego nie ma. Poproś o cennik na piśmie i porównaj z umową NFZ. W razie wątpliwości zadzwoń na infolinię NFZ 800 190 590.

Dopłacasz tylko za to, co wykracza poza świadczenie: własną fizjoterapię prywatną, fryzjera, telewizor na sali, produkty spoza diety.

Kiedy opłata rośnie albo maleje

  • Za dni nieobecności (np. pobyt w szpitalu w trakcie ZOL) zakład nie pobiera opłaty za wyżywienie, o kwotę za te dni obniża rachunek.
  • Po waloryzacji emerytury w marcu opłata rośnie proporcjonalnie.
  • Jeśli rodzic ma pobyt tymczasowy, np. na 3 miesiące, płaci tylko za ten okres.

Co jeśli rodzic nie ma dochodu albo ma bardzo niski

Zasada jest ta sama: 70% dochodu. Przy emeryturze 1200 zł to 840 zł. Jeśli rodzic nie ma żadnego świadczenia, opłata wynosi 0 zł, zakład nie może żądać, żeby płaciła rodzina.

Jeśli rodzic nie ma emerytury ani renty, złóż w OPS wniosek o zasiłek stały, może otrzymać świadczenie do wysokości kryterium dochodowego. Sprawdź też, czy przysługuje mu świadczenie wspierające (nowe od 2024 r.), wymaga decyzji o poziomie potrzeby wsparcia z wojewódzkiego zespołu ds. orzekania.

ZOL a DPS i dom prywatny, porównanie kosztów

ZOL na NFZ: do 70% emerytury, rodzina nie dopłaca.

DPS: 70% dochodu mieszkańca, potem dopłaca rodzina (jeśli jej dochód przekracza 300% kryterium dochodowego), a na końcu gmina. Pełny koszt pobytu w DPS to 6 000–9 000 zł miesięcznie w 2026 r.

Prywatny dom opieki: zwykle 5500–7500 zł miesięcznie, w całości z kieszeni rodziny.

Jeśli rodzic ma Barthel do 40, ZOL jest najtańszy, ale ma kolejkę. Dlatego składaj dokumenty do kilku zakładów od razu. Doradca Nestora pomoże policzyć koszty dla konkretnej sytuacji.

Najczęstsze pytania

Czy pobyt w ZOL jest całkowicie darmowy?

Nie. Pacjent płaci za wyżywienie i zakwaterowanie maksymalnie 70% swojej emerytury lub renty. Całą opiekę medyczną, leki i pielęgnację finansuje NFZ.

Od czego zależy wysokość opłaty?

Wyłącznie od dochodu pacjenta. Nie zależy od standardu zakładu, liczby osób w pokoju ani stanu zdrowia. Podstawą jest decyzja ZUS lub KRUS o wysokości świadczenia.

Czy rodzina musi dopłacać?

Nie. Przepisy nie przewidują obowiązku dopłaty przez dzieci, inaczej niż w DPS. Jeśli zakład domaga się dopłaty od rodziny, zgłoś to do oddziału NFZ.

Czy leki są wliczone w pobyt?

Tak, leki zlecone przez lekarza zakładu są finansowane przez NFZ. Wyjątkiem są leki, których rodzic używa z własnej woli i które nie mają związku z leczeniem w ZOL, o tym decyduje lekarz.

Ile rodzic zachowuje dla siebie?

Minimum 30% emerytury lub renty. Dodatek pielęgnacyjny w czasie pobytu w ZOL nie przysługuje. Z emerytury 2500 zł zostaje mu 750 zł. Świadczenie wspierające nie wchodzi do podstawy i zostaje w całości.

Porozmawiaj z kimś, kto zna te placówki

Bezpłatna rozmowa z doradcą Nestora: powiemy, która forma opieki ma sens w tej sytuacji, ile realnie kosztuje i od czego zacząć. Codziennie 8:00–20:00.

Znalazłaś/eś błąd albo coś się zmieniło?

Ten tekst porządkuje to, co warto wiedzieć, ale nie zastępuje rozmowy z lekarzem, pracownikiem MOPS/GOPS ani prawnikiem. Kwoty i zasady zmieniają się co roku, przed decyzją sprawdź aktualne w ZUS, NFZ albo w gminie.

Szukasz opieki w konkretnym miejscu?

Wszystkie w Polsce →